कला/साहित्यशनिवार, श्रावण २१, २०७४

प्राध्यापक विजयराज शर्माको ‘भास’ लोकार्पण

हिमालखबर

अमेरिकास्थित युनिभर्सिटी अफ कोलोराडो एट बाउल्डरमा अर्थशास्त्र विषयका प्राध्यापक विजयराज शर्माको उपन्यास ‘भास’ आज काठमाडौंमा लोकापर्ण गरिएको छ ।

‘तिमी कुन माटोमा बस्ने, यो महत्वपूर्ण होइन । जहाँ बस नेपालीको मुटुमा बस्ने काम गर । भूमि होइन उपयुक्त भूमिकाको खोजी गर ।’ - 'भास'बाट

उपन्यासः भास, लेखकः विजयराज शर्मा, प्रकाशकः शिखा बुक्स, पृष्ठसंख्याः १९०, मूल्यः रु २५०

करिब तीन वर्षअघि कलाकार कृष्णमुरारी ढुंगेलले फिल्म निर्माणका लागि पटकथा लेख्न आख्यानकार ध्रुबचन्द्र गौतमलाई एउटा कथा दिए । तर, गौतमले उक्त कथा अर्का लेखक नयनराज पाण्डेलाई जिम्मा लगाए । कथाबाट प्रभावित पाण्डेले यसलाई उपन्यास बनाउन कथा लेखक शर्मालाई सुझाव दिए । यसरी डायस्पोराका नेपालीको कथा बोकेको उपन्यास ‘भास’ तयार भयो ।

विभिन्न कारणले मातृभूमि छोडेर विदेशिनु परेकाहरुको अन्तरद्वन्द्वको रोचक र सुन्दर वर्णन गरिएको उपन्यास ‘भास’ मा विदेशबाट फर्किसकेपछि स्वदेशमा अर्को दलदलमा परेका पात्रहरुको कथा छ ।

बाराको कलैयामा जन्मेका शर्माले लेखेको पहिलो उपन्यासमा अमेरिकामा रहेका नेपालीका कथासाथै कलैया, हेटौडाका कथा पनि छन् ।

काठमाडौं सर्वनाम थियटरमा आयोजित विमोचन कार्यक्रमका अतिथि एवम् आख्यानकार नयनराज पाण्डेका शब्दमा स्थानीय लवज,आञ्चलिकता र संवादशैलीको भरपूर प्रयोग गरिएको उपन्यासमा तिलस्मी कथा छैनन् । यथार्थलाई सहज र रोचक शैलीमा वर्णन गरिएको छ । विदेशमा शरणार्थीको जस्तो जीवन विताइरहेको नेपाली स्वदेश फर्केपछि आन्तरिक विस्थापनमा परेकाहरुको पीडा देखेर झन विचलित हुन्छ ।

विजयराज शर्मा

अमेरिकामै बसोबास गर्ने आख्यानकार निलम कार्की निहारिकाले उपन्यासमा नारी दृष्टिकोणलाई सशक्त रुपमा प्रस्तुत गरिएको, विदेशमा लामै समय विताएर पनि मनभरी नेपाल बोकेकाहरुको अन्तरद्वन्द्व, आप्रवासीका व्यथालाई प्रवलरुपमा उठाइएको बताइन् ।

आफू र आफन्तको सुरक्षा र कल्याणको चाहना मानवीय स्वभाव हो । तर, यही सामान्य चाहनामा समेत तगारो लागेपछि मानिस विद्रोही हुन्छ ।

विद्रोहका धेरै स्वरुपमध्ये एउटा वाध्यात्मक विद्रोह हरेक दिन त्रिभूवन विमानस्थलबाट बाहिरिने नेपालीका आँखामा देखेको उपन्यासकार विजयराज शर्मा बताउँछन् । यसरी मनमा विद्रोह र नेपाल बोकेर विदेशिनेहरु भासमा फँस्ने गरेको उनले बताए ।

विदेशमा जहाँ भए पनि नेपालीले नेपालकै हित चिताउने र ती सबै नेपालीलाई एउटै सूत्रमा जोड्दा नेपाली राष्ट्रियता अझ बलियो हुने उनको भनाई छ । “डायस्पोराको पीडासँग मौन साक्षात्कार गरेको छ भासले” उपन्यासकार शर्मा भन्छन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस